Chất đạm là gì?

 

Chất đạm là gì?

Chất đạm (còn gọi là protein) là một chất hữu cơ giàu dinh dưỡng, có trong động, thực vật.

Protein xuất phát từ chữ Proteios trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa: "quan trọng hàng đầu".

Vai trò của đạm:

Qua một số thí nghiệm, các nhà nghiên cứu đã chứng minh: Dù có cung cấp đầy đủ năng lượng cho cơ thể nhưng nếu không có chất đạm, cơ thể cũng sẽ yếu đi, sinh bệnh và chết.

Chức năng của chất đạm:

Chất đạm đảm nhận một số chức năng quan trọng như:

- Cung cấp năng lượng cho một hoạt động cơ thể.

- Xây dựng tế bào mới, bổ xung tế bào hư hao.

- Chất đạm còn gọi là thành phần cấu tạo huyết cầu, nội tiết tố, enzyme.

- Chất đạm rất cần thiết cho sự sinh sản.

- Điều hòa tiến trình sinh hóa (dung hòa nồng độ a-xít, kiềm, hỗ trợ việc trao đổi chất giữa các tế bào và huyết quản).

- Ngoài ra, chất đảm ảnh hưởng đến hoạt động của một số loại vitamin.

- Là thành phần cấu tạo nhiễm sắc thể và gien di truyền.

Thật vậy, đạm là chất căn bản của sự sống mọi tế bào. Nếu thiếu, các cơ quan nội tạng không thể hoạt động và tăng trưởng.

Khi thiếu đạm:

Cơ thể thiếu chất đạm sẽ dẫn đến: Suy nhược, gầy yếu, rụng tóc, da mất độ đàn hồi, cơ và xương kém phát triển, kinh nguyệt và nội tiết tố rối loạn, da xanh xao...Đặc biệt, đối với trẻ nhỏ, việc thiếu chất đạm còn gây ra những teo cơ, teo mỡ, phù nề.

Từ đó, trẻ sẽ có những biểu hiện thiếu các vitamin như: Khô mắt, quáng gà do thiếu vitamin A, tổn thương niêm mạc lưỡi do thiếu vitamin PP, chảy máu răng và xuất huyết dưới da do thiếu vitamin C...

Nhu cầu hàng ngày:

Nhu cầu về đạm thay đổi theo tuổi tác, giai đoạn tăng trưởng, tình trạng cơ thể. Thậm chí, nhu cầu này còn tùy thuộc vào chất lượng chất đạm.

Mỗi ngày, người lớn cần được cung cấp từ 1 - 1,5gr chất đạm/kg cân nặng. Trẻ em cần khoảng 2gr chất đạm/kg cân nặng.

Nguồn cung cấp:

Lượng chất đạm có thể được cung cấp bởi một thực đơn cân bằng và đa dạng.

Ngay cả với những người ăn chay, nếu ăn vừa đủ ngũ cốc và rau cải, sẽ thu nạp đủ lượng đạm cần thiết.

Nên nhớ, có thể phải có đủ 8 loại a-xít amino mới duy trì được sự cân bằng chất đạm. Trong khi đó, các a-xít amino này không thể tự tổng hợp được mà phải thông qua thực phẩm, chủ yếu là thực phẩm động vật.

Mỗi a-xít amino có một nhiệm vụ chuyên biệt. Nếu thiếu, cơ thể sẽ lấy nó từ tế bào, dẫn đến hao mòn cơ thể. Do đó, các bác sĩ luôn khuyên khẩu phần ăn nên đa dạng và có sự cân bằng thực phẩm.

Phân loại

Chất đạm chia làm 2 loại: Chất đạm tự nhiên và Chất đạm chế biến

* Chất đạm Tự nhiên :

Có nguồn gốc thức ăn động vật và nguồn gốc thực vật. Đạm động vật ưu điểm là có đủ 8 acid amin cần thiết ở tỷ lệ cân đối.

Còn đạm thực vật thường thiếu một hoặc nhiều acid amin cần thiết và ở tỷ lệ không cân đối.

Vì vậy, nên dùng đạm động vật để hỗ trợ cho đạm thực vật hoặc phối hợp những đạm thực vật với nhau.

- Thức ăn động vật:

+ Thịt: Hàm lượng chất đạm trong các loại thịt như thịt lợn, gà, vịt, bò, chim... đều xấp xỉ như nhau nhưng còn tuỳ theo thịt nạc hay mỡ mà hàm lượng chất đạm cao hay thấp. Về chất lượng chất đạm của thịt đều có đầy đủ các acid amin cần thiết và ở tỷ lệ cân đối, có tác dụng hỗ trợ tốt cho ngũ cốc.

+ Cá và các chế phẩm của cá: Cá có hàm lượng chất đạm cao, chất lượng tốt và các acid amin cân đối, cá có nhiều chất khoáng và vitamin hơn thịt đặc biệt trong gan cá có nhiều vitamin A, D, B12 nhưng cá dễ bị hỏng hơn thịt.

+ Tôm, lươn, cua và nhuyễn thể: Tôm, lươn, cua có hàm lượng và chất lượng chất đạm không kém gì so với thịt, cá, còn chất lượng chất đạm của nhuyễn thể ( ốc, trai, sò...) thì không bằng và tỷ lệ các acid amin không cân đối. Tuy vậy nhuyễn thể lại có nhiều chất khoáng hơn, nhất là canxi, đồng (Cu) và selen (Se).

+ Trứng: Các loại trứng gà, vịt, trứng cua cáy, cá là nguồn cung cấp chất đạm tốt nhất vì có đầy đủ các acid min cần thiết với tỷ lệ cân đối. Trứng vịt lộn chứa nhiều chất đạm và nội tiết tố kích thích chuyển hoá trong cơ thể người ăn.

+ Sữa: Sữa mẹ có đầy đủ chất đạm, chất béo, chất đường, vitamin và muối khoáng với tỷ lệ thích hợp, dễ hấp thu vì vậy sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho trẻ em.

+ Các loại nước chấm: Trong nước nắm, nước chấm như mai, sì dầu có chất đạm ở dạng tự do, hòa tan nên dễ hấp thu. Các loại nước nắm, nước chấm thường mặn nên ăn ít.

- Thức ăn thực vật

+ Đậu đỗ: Đậu đỗ có hàm lượng chất đạm cao. Đậu tương có giá trị dinh dưỡng rất cao. Đạm đậu tương có giá trị như đạm động vật. Ngoài ra đậu tương còn chứa các chất có tác dụng phòng chống ung thư và giảm cholesterol máu.

+ Vừng, lạc: Hàm lượng chất đạm trong vừng, lạc cao nhưng chất lượng kém hơn đậu đỗ.

* Chất đạm chế biến

Hiện nay trên thị trường Chất đạm được chế biến dạng bột, viên nang, tiêm truyền tĩnh mạch dưới dạng Protein thuỷ phân. Với nguồn nguyên liệu phong phú, có thể phối hợp với vitamin và khoáng chất. Vì vậy có tác dụng rất tốt trong hỗ trợ chức năng bảo vệ cơ thể, tăng sức đề kháng, giảm bớt nguy cơ gây bệnh. Đặc biệt viên đạm MEDICET PLUS  với nguồn nguyên liệu Protein từ máu ngựa (một kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Học viên quân y 103)  giúp tăng cường sức khỏe con người một cách nhanh chóng.

Các chế phẩm từ Đạm  đã được dùng để phục hồi sức khoẻ nhanh, tăng hồng cầu, tăng huyết sắc tố, tăng tỷ lệ Protein trong huyết thanh làm cho các tổ chức hạt phát triển tốt, tăng tỷ lệ Protein trong huyết thanh làm cho các tổ chức hạt phát triển tốt, góp phần quan trọng trong ngành công nghiệp ghép da cho bệnh nhân bỏng nặng.Viên đạm đã được ứng dụng để phòng và điều  trị cho các thương bệnh binh suy mòn ở Quân khu 9, tăng cường sức khoẻ cho một số Quân Binh chủng như Không quân, Đặc công, bộ đội Trường sa… 

Theo camnangdoisonggiadinh